Kerkrade
Uit KGV
Inhoud |
Kerkrade is gelegen in het zuid-oostelijk gedeelte van Limburg en strekt zich uit van Eygelshoven tot Bleijerheide en van de Locht tot aan Rolduc. De rechtgeaarde Kerkradenaar heeft als rasechte Limburger de plaatselijke tradities hoog in het vaandel staan. Hij koestert bovendien zijn eigen taal, die sinds 1987 voortreffelijk ontsloten is met de verschijning van de Kirchröadsjer Dieksiejoneer.
Algemeen
Kerkrade heeft op 1 januari 1990 een oppervlakte van 22,35 vierkante kilometer (=2240 hectare), verdeeld over een aantal stadsdelen. Het aantal inwoners bedraagt op 1 januari 1988 52.984. Beroepsmatig zijn de kerkradenaren voornamelijk werkzaam in de handel, de gevarieerde industrie en het toerisme. Tot 1065 behoort Kerkrade bij de Heren van Saffenburg, daarna respectievelijk bij Limburg, Brabant, Oostenrijk, Spanje, en sinds 1815 (de eerste keer) en 1839 (de tweede keer) bij Nederland. Een overzicht van jaartallen staat op de pagina Heerschappij. Het centrum van Kerkrade ligt op 50.52.13,32 Noorderbreedte en 6.05.23,91 Oosterlengte.
De eerste steenkoolwinning dateert van 1113, hetgeen behoort bij de activiteiten van de monniken van abdij Kloosterrade. Die daarvoor speciale wegen laten aanleggen, beter bekend als steenwegen (bijv. de Kerkradersteenweg). De oorsprong van Kerkrade ligt echter nog veel verder terug. De eerste keer dat Kerkrade in geschriften genoemd wordt, is in 1065. Sinds die tijd heeft Kerkrade onder de Heerschappij gestaan van veel verschillende mogendheden.
Gemeentewapen
Het wapen van Kerkrade is voor een groot deel afkomstig van het symbool van de vroegere schepenbank van Kerkrade en dus van de oude zegelstempel. De Heilige Lambertus zoals die op het wapen is afgebeeld in een veld van goud in bisschoppelijk gewaad draagt een gouden bisschopsstaf en een zilveren zwaard. Op het schild zelf staat een rode leeuw (van het Hertogdom Limburg) met dubbele staart, getongd en geklauwd van goud. Achter het schild staan twee kolenhamers (refererend aan de mijnbouw) en sautoir. De schets hiervoor is geleverd door C.C. Hofman (wapentekenaar, Maastricht). Het wapen is in de nieuwe zegelstempel terug te vinden. Zoals de naam al aangeeft wordt de zegelstempel gebruikt voor het aangeven van het Gemeentewapen tijdens de verzegeling van gemeentelijke stukken. De stempel, zoals die vanaf 1887 gebruikt wordt is gemaakt door Jos Printz.
De stadskleuren zijn Rood en Wit.
Heerlijkheid
In het begin van de 17e Eeuw is de heerlijkheid Kerkrade verpand aan de Abt van Rolduc, baron Hendrik Van Berghe-Trips en Jan Spies van Ehrenstein. Een deel van de inwoners die Zeleusen genoemd worden ondernemen in 1663 en in de jaren daarna pogingen om van deze bestuursvorm af te komen.
Trivia
- In de jeugdroman De draaimolen gaat fluitend beginnen (Claire Hülsenbeck, 1994 ISBN-9026909640 info: KB) vertrekt Marie van Dam (eigenlijk Maria Rietwijk, 1900 - 1992) met haar verloofde Hendrik naar Kerkrade om in zijn geboorteplaats een slagerij te beginnen.
- De gemeente wordt (samen met Amersfoort en Hendrik Ido Ambacht) genomineerd voor de beste Politie Keurmerk Veilig Wonen gemeente van 2007
- De gemeente wint in 2008 de Oh-Wat-Mooi-prijs 2007. De prijs wordt toegekend door Onderzoeks- en adviesbureau SGBO. De prijs is bedoeld voor de gemeente die het beste werk maakt van vernieuwing, verbetering en verdieping van het WMO beleid. 2e Kamer voorzitter Gerdi Verbeet bezoekt in verband hiermee Kerkrade op 30 mei 2008. De Zuid-Limburger noemt haar consequent Gerdi Verbeek.
- In het boek: Wandelingen door Rome (1956, ISBN-9010010740 info: KB) vermeldt de schrijver Godfried Bomans op pagina 43 dat hij een kennis in Kerkrade heeft, die lid is van een zangvereniging genaamd St. Caecilia. Deze kennis weigerde aan de piano, stukken van Schubert te spelen/zingen als hij zijn verenigingspet niet op had.
- In het boek Limburg ... dat lijkt nergens op (Leo Janissen, ISBN-9028835776 info: KB) komt Kerkrade op de volgende plaatsenvoor:
- Hoofdstuk 7: Verkeerd Begrepen, pagina 70 - anekdote over mijnschade
- Hoofdstuk 10: Vrome zaken, pagina 92 - Rondboogvensters op Rolduc
- Hoofdstuk 11: De kerk in het midden, pagina 96 - overlijden Ailbertus, paagina 96 - ankedote over Vlaaivresius
- Hoofdstuk 15: Grenskwesties, pagina 115 - Nieuwstraat
- Hoofdstuk 18: Uitzonderlijkheden, pagina - WMC
- Een YouTube film van 4:29 over Kerkrade wordt getoond in het Spaanse paviljoen op de WorldExpo in Shanghai, Japan. Het filmpje is gemaakt binnen de virtuele wereld van Second Life, door Chantal Harvey.
abdijkerk Rolduc
