't Sacrament

Info: 't Sacrament
Jaar: 2008
Componist: Geen
Schrijver: Laven, Audrey
Publiek Domein: Nee[1]
Info: Winnend verhaal van de Veldeke Literatuurprijs 2008.}

In 2008 Wint Audrey Laven met onderstaand verhaal de Veldeke Literatuurpreijs van dat jaar.

Iech bin de kochvrauw

Iech bin de kochvrauw. Hü tse daags zouw me dat keeteraar neume. Of traiteur. Of kulinair sjpetsiejalist. Dat is miech ejaal. Miech kent jidderinne wie de kochvrauw van Hoots. Wen me ing kingerkommeliejoeën hat of ing hoeëgtsiet, e joebielejoem of e bejrebnis da kunt me bij miech d'r kaffieëdusj besjtelle. Iech ken alles maache wat me wilt. Mer mieëtstens wilt me kauw sjóttel vuur e fes. Knien in 't zoer vuur de Krismes. Eëtsetsoep mit herregke vuur de vasteloavend. Jekluurde aier vuur de Poasje. Inne wegkeman vuur de kingerkommeliejoeën. Jraad wie me ziech bij d'r Wiene óch nit de roeë tservies van de reklaam jeld wen me jet nuits nüedieg hat. De Blauw Saks hat d'r Wiene evvel ummer óp vuurroad. Mieng kóndsjaf woeënt in de kollenietshoezer hinger de auw kirch. Ze wirkete vruier óp de Hollendsje Koel. Allewiel hant ze ing oeskieróng en angesj wirke ze entwidder bij de DSM i Heële of bij de jlaasfabriek óp 't Dütsj. Dan is kauw sjóttel jet jans bezóngesj.

Hü han iech ing janse fain besjtellung van d'r dokter van Blierhei. Deë hat i Nijmege sjtoedeerd en kriet Hollendsje vrung op 't fes. Ze wille kenne zage dat ze hei inge jans bezóngere dusj hant losse maache. Joa. Ing vrauw hei oes Kirchroa die maat dat allenäu. Die wirkt al joare vuur kingerkommeliejoeëne en hoeëgtsiete en anger feste. Is jaar nit duur en óch nog alles handjemaad. Iech ken dem nog van wie heë in de kótte bóks oppen sjtroas sjpieëlet. Zieng eldere hauwe e ai mieë in vót. Kent doamit nuus draa doeë dat heë zoenne nase reem woeëde is. Zienne pap woar sjoeëlmeester. Zienne opa van modder zie woar hoddelekrieëmer, jong mit ing loemelekaar durch de Kloeësterjaas. Bij dem heem wórp de vrauw de aiersjale oes de vinster. Die hoalet zie sjpieëder werm eri um ze d'r nieëkste daag óppenuits eroes tse werpe. Ezoeë erm woare die. 't Kinke van d'r dokter weëd hü jedeufd. Wen me jedeufd weed, kriet me vuur ieëwieg e merktseeche in zieël. Jraad zoeë wie me vuur ieëwieg bij zieng famillieë hüet, of me wilt of nit.

Me hüet aaf en tsouw óp 't nuits dat lü óp e fes duchtieg krank zint woeëde van 't èse. Miech is ezoeë jet nog noeëts passeerd. Miech vertselt jinne jet uvver propper wirke en jouw waar broeche. 't Is ing drókke tsiet. Al wèche zint uvveral de hoezer vertseerd mit jeël veënsjer en sjtriksjer. De zon sjiengt en alles sjteet in blui. Ing sjun tsiet um fes tse han. Iech mós miech tsauwe. De lü hoale de sjóttele mieëtstens òp 't ieësjte wasser aaf.

Zilver ullieje

Zilver ullieje zint janse kling wiesse ullieje die jans kót ópee jezieënd weëde zoeë dat ze kling blieve. Ze weëde mieëtstens dierek noa d'r aos bij de fabrieke aafjelieëverd. Iech krien miech bij d'r boer va Haander sjpetsiejaal wiesse ullieje um zelver i tse kaoche. Me wermt wienessieg mit öal, e bisje tsoekker en e bisje zaots. Me kwetsjt jet pefferkoare mit lauerblaar en doabij deet me jet sjaal van ing appeltsien. Dan verwermt me die tsaos in d'r imaachskessel en deet me de ullieje in e ring imaachsjlaas. Me jist de tsaos uvver de ullieje en lost 't aafkeule. Doa maach iech mieng sjpetsiejaaliteet mit, de monegaskar ullieje. Zilver ullieje aajemaad mit wiesse wien, sherry, jroffelsneël, wachelter, tomatentsaos en krinte. Dat is allenäu al veëdieg vuur jeliech.

Steranda van Gelanda waor de betste vrundin van 't kink. Dat 't Steranda nit ech besjtong, hingeret 't kink nit. Wen iech d'r dusj veëdieg maachet vuur 't oavendbroeëd zats iech inge teller ekstra derbij wail 't Steranda bloof èse. Wen vier mit der waan urjens hin jonge hool iech de duur jet langer óp wail 't Steranda óch mit moeët. Die tswai hauwe noeëts sjtriet, kroamete janse middieje óp d'r sjpaicher of zoose in de büd bij ós in der jaat. Ze helpete miech óch jeer in de kuche, vier maachete kneuzel of kieësjevlaam. Ze wósse dat ze nit an der oavent darve. Allerdiengs moeët iech 't Steranda doa rejelmieësieg aa erinnere. Iech hoeët ze moelle en laache van mörjens vrug bis oavends sjpieë. Dieje snoepie kükkerü zaat 't kink da. Die-je-he snoe-hoe-pie-ie-ie-ie kuu-huu-ke-rrrr-uuuu! En dan jonge ze sjloffe. 't Lit óp d'r jank bloof aa. De duur tsouw bis óp e kling sjtuksje, dat woeëd mit tswai vingere aafjemèse bis dat 't kink nit mieë bang woar. Joa mam zoeë is 't jód zoeë kenne vier lekker sjloffe. Wa Steranda. 't Hauw jinne zin 't kink aa tse sjpore óch ins kinger va sjoeël i tse lade om tsezame bij ós tse sjpieële. Het vong ze langwiellieg.

't Woar e vernunftieg kink. Andechtieg óch. 't Hauw miech ins jet hel jeduid wie 't koad óp miech woar. Doe hauw iech hem vertseld dat bij inne deë zieng eldere huit, sjpieëder e henke uvver 't jraaf jeet wase. Noaderhanks jong het ocherm óp d'r kirkhof zukke noa henker. Iech zien jing, zaat 't miech da jans engsliech. Zou dan jinne hei zieng eldere jehouwe han? Oavends beënete vier tsezame de vieëtsing engelsjer tswai die miech dekke tswai die miech wekke - en óch vuur alle jesjtórve famillieë die 't kink jaar nit jekank hauw. Vier dórve evvel jinne verjèse. Iech bin ing sjtreng mam en het woar e leef kink.

D'r dokter drinkt jeer

D'r dokter drinkt jeer. Vruier hool heë miech óppen sjtroas aa. Kallet jans uvverdrève uvver wien. Dat me mit eje wöad d'r sjmaach mós besjrieve, dat de kluur zoeë sjun ken zieë, dat alling de Fransoeëze richtiege wien maache kenne en dat deë zusse liekör dem de lü hei zoeë lekker vinge nuuts wie vieze prul woar. Mer iech bin ing kochvrauw en jinge sommelier. Kaoche is mieng sjpetsiejaaliteet, en wien doa zörje de lü mer zelver vuur, doa ken iech ze nit i roane.

De kockteeltsaos han iech vlot jemaad. D'r majonais maach iech ieësj. Dem kent me nit lang in d'r kelder jód haode. Wie e ritueel maach iech jiddere angere daag ing nui portsiejoeën. Vuur jidder kauw sjóttel en jidder tsaos óppenuits. Alling wen 't an 't brónke is, dan jelingt d'r majonais nit. Iech broech aier van de honder oes miene jaad. Salmonella is ummer jevierlieg. 't Is wiechtieg dat alles wat in de tsaos kunt, eëve werm is. Iech don 't jeël van 't ai in inne kómp en klop dat mit de jarde. Iech broech tsietroeënzaf i plaatsj van essieg, en don e bisje mósterd derbij. Went dat allenäu jód jeklopt is, mós me ieësj drüppelsjewies en dan jans lanksaam e dun sjtröalsje öal derbij doeë. Me bliet oane tse sjtoppe mit de jarde reure bis dat 't ing dikke massa woeëde is. Iech tswiefel, mieëtstens broech iech jinne olieföal óch wen deë zoeë jezónk en lekker. Jinne kunt an d'r durchval van miene majonais. Noe klop iech de zane bis dat die jraad nog nit um is. Dik mer nit klodderieg dik. Vuur de kockteeltsaos reurt me vunnef leffele majonais en vunnef leffele zane durjee in inne kómp. Dan deet me jet tomateketchup derbij vuur de sjun roza kluur en e jlaas sherry vuur d'r sjerpe sjmaach.

't Kink hoalet mit e leffeltje

't Kink hoalet mit e leffeltje jet tsaos oes d'r kómp en dong dat wie ing richtiege köchin óp e anger leffeltje um tse koare. Het kank haarjenauw zage wienieë jet derbij moeët. De klokke bejinne tse loeë vuur de mès. D'r pastoer winket dizze mörje al eri. De nui pastorij is hinger miene jaad jebouwd. Döks drinke vier tsezame kaffe en sjwieje. Wat zeët me nog. Mennig jöarsje jeleie hat heë miech al jeroane, vrauw los 't jeweëde. Heë kank miech nit oesleëje wie me dat zou doeë. Deë woar óch al vrug óp. Hat e druk projram hü. De kirch mós verwermt weëde en d'r kuster likt mit ing nui huf in 't sjpetaal. De doofsjtee mós ópjemaad weëde. 't Wasser lauw jemaad. 't Broeëd jebraoche. D'r wien veëdig jezatse. D'r altoar veëdig jemaad. De nommere van de lidsjer die het koer zingt mósse ópjehange weëde. 't Örjel mós i sjpelle. Noa de mès pakt heë ziech de fiets noa de Hambosch. Jeet doa de kommunie rónk dele. D'r öal vuur de ziekenzalving die heë dierek doanoa jeet oesjeëve an d'r ouwe Koeëb van de Mucherjaas jist heë uvver in a kensje. Alles deet heë alling.

Iech han de kirch nog noeëts zoëe brèchens vol jezieë wie dat 't kink bejrave woeët. De doeëdetseddele moeëte ónger de mès woeëde bij jedrukt. De lü sjtonge bis boese. Vier krooge vrij mèse bis drei joar doanoa. D'r pastoer zaat 't woar nog noeëts e zoeë vöal ópjehold woeëde. Iech bin noa jing inkele jeweë. Wat han iech in ing kirch tse zukke.

't Rooch noa zeef

't Rooch noa zeef. En noa jebroane jehaks. 't Lit vool jeël-wies in d'r jank, de wermte va boese woar hei blieve hange. In de bijkuche hangt de rauw ham, die me hü tse daags serranoham neumt en die 't lekkesjt is wen me ze dik sjniet en mósterd dróp sjmiert. D'r proemevlaam sjtong in 't rek neëver de imaachsjlazer, mörje woeëd de vrauw Borrejas bejrave. Ich hoeët de hel sjtemme van d'r bezuk. 't Kink woar zivve joar woeëde. De jesjenke woare oesjepakt. De kinger werm anduur. Vier zose jraad an d'r vlaam en d'r kaffe wie vier boese inne radauw hoeëte.

't Kink woar ónverhofs d'r weg ópjerent. Zaat der sjoeëlmeester. Zienne zoon, deë nog vuur dokter sjtoedeeret, hauw hem plötslieg vuur d'r waan krèje. Iech ken mie kink. E vernunftieg kink. Joa vrauw, zaat d'r sjoeëlmeester, evvel zoeë zint kinger. Ònvuursjpelboar. Dan renne ze zoeë d'r wèg uvver. Joa zaat d'r polies, dat maache vier laider tse döks mit. 't Steranda hauw nuus.

't Sjelt

't Sjelt. D'r dokter kunt ziech de sjóttele aafhoale. Iech don miech d'r sjótsel aaf. E bisje pröpsj los iech 'm eri. Heë is vrundlieg, liet miech e bild zieë van 't kinke. Dan wunsj iech hem en zieng famillieë inge sjunne daag. Inge sjunne daag, zaat iech 'm en iech jrieëmelet noa hem. En los 't üch sjmaache.

Referenties

Indien de bron van (delen van) bovenstaande informatie bekend is, is dit hier beneden vermeld.

  1. Deze tekst is geen Publiek Domein.
    Het is dan ook niet toegestaan om zonder toestemming van de rechthebbende, deze tekst te veranderen of her-uit te geven. Deze tekst mag wel worden gebruikt voor eigen gebruik en/of studiedoeleinden.