Kerkrade (Boekwerk, tekst)

Info: Kerkrade (Boekwerk, tekst)
Jaar: 1991
Componist:
Schrijver: Ruud Habets
Publiek Domein: Nee[1]
Info: Tekst van Kerkrade (Boekwerk)}
Voorpagina
Itp-p01.gif
Algemeen
Itp-p02.gif
The ever-changing influences of a town's history, it's natural environment, it's civil traditions, even it's prevailing weather, give it an indefinable identity. And now we have a pleasant town, situated in the beautiful landscape of Limburg. The silent pitheads bear witness to the former dependence of Kerkade on the mining industry. But in the face of this complete economic upheaval, Kerkrade has remained dynamic and flexible. Vitality has always been one of the characteristics of the people of Kerkrade. Het zijn de steeds wisselende invloeden van geschiedenis, landschap, klimaat en volksaard die een stad dat ondefinieerbare eigene geven, een onuitwisbare identiteit. En nu ligt het daar, Kerkrade, een stuk mooi Limburgs landschap. De stilgevallen mijnen leggen getuigenis af van een verleden dat gebaseerd was op mijnbouw. Kerkrade is bij deze reuzenzwaai aan de economische rekstok dynamisch en flexibel gebleven. Vitaliteit is een karaktrek van de Kerkradenaar.
Itp-p03.gif
Hotel Ehrenstein

Once this monumental farmhouse was owned by the lords of Castle Ehrenstein. Through the years the building has played a small but certainly not insignificant role due to the fact that it is situated on the side of one of the three old paved roads. In those days these roads formed an important trade route between Maastricht, Kerkrade, Aken and the German hinterland. Abbot Chainneux of Rolduc was the big stimulator behind these paved roads. He made the lord of Ehrenstein exchange part of his land for the water rights of the Anseler brook. Nowadays the farm is being used as a hotel.

Hotel Ehrenstein

Eens was deze monumentale boerderij eigendom van de heren van kasteel Ehrenstein. De rol die het gebouw door de jaren heen heeft gespeeld is er een op de achtergrond, maar zeer zeker niet onbelangrijk, aangezien het langs een van de drie steenwegen ligt. Deze steenwegen waren indertijd zeer belangrijk als handelsroute tussen Maastricht, Kerkrade, Aken en het Duitse achterland. Abt Chainneux van Rolduc was de grote stimulator schter deze steenwegen. Hij zorgde er voor dat de toenmalige heer van Ehrenstein een deel van zijn grond afstond in ruil voor de bewateringsrechten van de Anselerbeek. Tegenwoordig heeft de boerderij de functie van hotel.

Itp-p04.gif
Castle Ehrenstein

At the end of the seventies one has begun renovating this old castle that was probably built in the 13th century it looked shabby and neglected. After the drastic changes in the building itself and its surroundings the castle has become an agreeable recreation area. Together with the Rodahal and the Wijngrachttheater, the castle represents in large part the cultural face of Kerkrade. Whilst the bigger events take place at the Rodahal and the specific theatrical productions are being organised at the theatre, the castle functions as a platform for coffee concerts and try-outs for a small and select audience.

Kasteel Ehrenstein

In de laatste periode van de zeventiger jaren is men begonnen met de restauratie van dit oude kasteel, dat vermoedelijk in de 13e eeuw is gebouwd. Onderkomen en verwaarloosd lag dit kasteel er bij. Na de ingrijpende veranderingen in de bebouwing en de omliggende gebieden werd het kasteel een aangename plaats om te verpozen. Samen met de Rodahal en het Wijngrachttheater bepaalt het kasteel een groot deel van het culturele gezicht van Kerkrade. Waar in de Rodahal de grotere evenementen plaatsvinden en in het theater de specifieke theaterprodukties gehouden worden, kenmerkt het kasteel zich als een podium voor koffieconcerten en try-outs voor een klein en select publiek.

Itp-p05.gif
Skiing Mountain Schaesberg

The skiing mountain at Landgraaf is at 239,2 meters above sea-level, 84 meters below the highest peak of the Netherlands. However this mountain isn't allowed to enter the contest for the highest natural peaks of Holland. Simply because of the fact that it is an artificial mountain. The mountain mainly exists of debris, stones and other waste dug up in the mines. Coming above ground each coalcart was emptied en checked for this kind of waste. If it contained too little coal and too much waste, the shift that sent the cart up was fined. After the mines closed down the mountain was partly leveled, planted and accomodated for a range of activities like pop-festivals, horse-racing, skiing, drive-in cinema, hiking etc.

Skiberg Schaesberg

De skiberg te Landgraaf, ligt op 239,2 meter boven NAP, 84 meter onder het hoogste punt van Nederland. Toch mag deze berg niet meedoen in de wedstrijd om het hoogste natuurlijk punt van Nederland. Simpelweg omdat het een kunstmatige berg is. De berg bestaat voornamelijk uit puin, stenen en ander afval dat uit de mijnen naar boven kwam. Elk kolenwagentje werd bovengronds uitgekiept en gecontroleerd op dit afval. Zat er te weinig steenkool en te veel afval in, dan kreeg de ploeg waarvan het wagentje afkomstig was een boete. De berg is na de sluiting van de mijnen voor een deel afgegraven, herbeplant en ingericht voor een scala van activiteiten als popfestivals, draf- en renbaan, kunstmatige skiberg, auto-kino, wandelgebied, etc.

Itp-p06.gif
Panorama Germany

As was described before, this kind of mountains existed mainly of waste. In Germany, where some of the mines are still operative, and therefore enough waste is being produced, one can visit some more of these mountains. As lifesize mole-heaps they largely determine the landscape Of Limburg. Not only in the days of the mines, but even now so many years later. Not visible from here, but certainly present, is the German opencast mining, where brown coal is being scraped from big valleys. Before plants turn into coal, they first become peat, then turf and then brown coal. Especially in the German area the brown coal lies close to the surface, which makes opencast mining possible.

Vergezicht Duitsland

Zoals al werd verteld bij de vorige foto bestond zo'n berg voornamelijk uit afval. In Duitsland waar nog niet alle mijnen gesloten zijn en dus nog voldoende afval geproduceerd wordt, kunnen we nog enkele van die bergen bewonderen. Als levensgrote molshopen bepalen ze voor een groot deel het aangezicht van het Limburgse landschap. Niet alleen in de tijd van de mijnen maar ook nu nog, jaren later. Niet vanaf hier zichtbaar, maar zeker wel aanwezig is de Duitse dagbouw, waar bruinkool uit grote dalen weggeschraapt wordt. De stadia waarin de plantenresten veranderen in steenkool lopen via veen en turf naar bruinkool en tenslotte steenkool. Met name in het Duitse gebied komt de bruinkool vrij dicht tot aan de oppervlakte, waardoor dagbouw dus mogelijk is.

Itp-p07.gif
Pumping Station

Over the years water in the mineshafts has caused many problems. When in 1400 one shifted from opencast mining to underground coal mining, one struck groundwater more and more often. Around 1770 the first horse-mills were put to work. Later on they were replaced by machines. After the mines were closed down, the pumping station Beerenbosch was installed to keep the water from the flooded Dutch mineshafts from pouring into the German mines, which in those days were still fully operative.

Pompinstallatie

Water in de mijngangen is altijd al een probleem geweest. Toen men in 1400 overstapte van dagbouw naar ondergrondse kolenwinning, kwam men steeds vaker met grondwater in aanraking. Rond 1770 werden de eerste rosmolens aan het werk gezet die later door machines vervangen werden. Na het sluiten van de mijnen werd de waterpomp Beerenbosch ingezet om het water dat in de volgelopen Nederlandse mijngangen zat, uit de Duitse mijnen te houden die nog volop in bedrijf waren.

Itp-p08.gif
Border Crossing

Through the years Kerkrade and Herzogenrath have been, by and large, on good terms with each other. Not only on administrative level but also amongst the civilians everyone is aware of the existance of the society Diesseits-Jenseits (this side-the other side) and appreciates its activities. In 1992 the border crossings shall lose most of their functions due to the unification of Europe. In Kerkrade people aren't very preoccupied with this event, seeing that the inhabitants have been hardened by more important changes. One day they were Dutch, the next day French and then suddenly they turned out to be Austrians. That is why the term , border doesn't have a clear meaning to them.

Grenspost

De verstandhouding tussen beide steden Kerkrade en Herzogenrath is door de jaren heen in het algemeen goed geweest. Niet alleen op bestuurlijk niveau maar ook onder de burgers is de vereniging Diesseits-Jenseits oftwel Deze-Kant-Andere-Kant bekend en worden haar aktiviteiten gewaard. De grensposten verliezen door de Europese eenwording in 1992 steeds meer van hun functies. In Kerkrade is men zich niet zo daarvan bewust, daar de gebeurtenissen in dit stadsdeel door de eeuwen heen de bewoneres gehard hebben. De ene dag was men Nederlander, de andere dag Fransman en de volgende week Oostenrijker. Het begrip grens is hierdoor vervaagd.

Itp-p09.gif
Panorama Burg Rode

Herzogenrath was situated by the side of the trade route between Cologne and Aken. Partly due to the fact that in the Middle Ages the fortress served as border crossing it was very sought-after amongst the Lords. In the 18th century the so called Bokkerijders a gang of thieves and rapists who used male goats for transport were interned, fortured and sentenced here. The journals of the fortress tell about almost barbaric conditions. In the years after that the fortress has mainly served as a home and as town hall for the municipality of Herzogenrath. Nowadays the fortress serves as cultural centre for the city and its surroundings.

Vergezicht Burg Rode

Herzogenrath lag aan de handelsweg tussen Keulen en Aken. Mede door het feit dat de burcht in de Middeleeuwen tevens grenspost was, was zij zeer gewild bij vele Heren. In de 18e eeuw werden hier de zogenaamde Bokkerijders (een bende rovers en verkrachters die zich verplaatsten op bokken) gedetineerd, gefolterd en veroordeeld. De dagboeken van de burcht verhalen van bijna barbaarse toestanden. In de jaren daarna heeft de burcht dienst gedaan als woonhuis en als raadhuis voor de gemeente Herzogenrath. Tegenwoordig doet de burcht dienst als cultureel centrum voor de stad en omstreken.

Itp-p10.gif
Rolduc

In 1104 count Adelbert von Saffenberg from Herzogenrath offers a piece of land to the itinerant preacher Ailbertus van Anthoing to build a monastery. Shortly after the monastery was built coal mining started all around the abbey When the abbey was on Dutch territory it was called Klooster Rode and during the French occupation (1795-1813) the name was changed to Rode de Duc (Rode of the count), which later on was corrupted to Rolduc. After 1815 Rolduc became an educational institute. These days it is being used as a major seminary for the diocese Roermond. And it also has wonderful facilities for big conventions.

Rolduc

In 1104 krijgt de rondtrekkende priester Ailbertus van Anthoing van de toenmalige graaf Adelbert von Staffenberg uit Herzogenrath een stuk land in de buurt om een klooster te bouwen. Al snel begint men rond deabdij met kolenwinning. Toen de abdij op Nederlands grondgebied kwam te liggen, veranderde de naam in Klooster Rode en tijdens de Franse bezetting (1795 - 1813) in Rode de Duc, dat verbasterd is tot Rolduc. Rolduc groeide na 1815 uit tot een onderwijsinstituut. Tegenwoordig doet het dienst als grootseminarie voor het bisdom Roermond. Ook voor grote congressen biedt het een prachtige accommodatie.

Itp-p11.gif
D'r Knub

A monument was erected as a symbol of the fraternisation between Kerkrade and Herzogenrath. In the vernacular this statue is called d'r Knub (dialect for the knot). lt represents an overhand knot with two strands on a stone socle. The monument is placed precisely on the border between the Netherlands and Germany. The leicon blockswhich marktheactual border are placed in the middle of the Nieuwstraat, but the political border runs at 1 meter from the Dutch houses.

D'r Knub

Als teken van verbroedering tussen Kerkrade en Herzogenrath werd een monument opgericht. In de volksmond heet dit standbeeld D'r Knub (de knoop). Het stelt een enkele steek voor met twee kardelen voor op een stenen poot. Het monument staat precies op de grens tussen Nederland en Duitsland. Hoewel de leiconblokken, die de feitelijke grens aangeven, op het midden van de Nieuwstraat liggen, ligt de staatkundige grens op 1 meter van de Nederlandse huizen af.

Itp-p12.gif
Nieuwstraat

The Nieuwstraat was built in 1786 to connect Aken and Geilenkirchen and facilitate trade and coal transport. The street has been in the news a few times because of confrontations between Dutch and German football supporters and actions of the German terrorist group Baader meinhof Gruppe. During World War II this spot was popular for smuggling food and other goods that were rationed. There might have been a war on, but after all one had to eat and business is business.

Nieuwstraat

De Nieuwstraat werd in 1786 aangelegd als verbindingsweg tussen Aken en Geilenkirchen ten behoeve van de handel en het kolenvervoer. Reeds enkele malen is deze straat in het nieuws geweest als het ging om confrontaties tussen Nederland en Duitsland bij voetbalwedstrijden of bij acties van een Duitse terroristengroep, de Baader-Meinhof Gruppe. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was dit een geliefde plek om etenswaren en andere zaken die op de bon waren de grens over te smokkelen. Er mocht dan wel oorlog zijn, maar er moest ook gegeten worden en handel is handel.

Itp-p13.gif
The Domanial Mine

At this spot the French mine was transferred to the Dutch in 1815. The Domanial mine was closed down in 1969. ln 1958 56,000 people are employed in the mining industry of Limburg. A structural coal crisis is caused by the cheaper natural gas and the rising oil industry. ln 1974 this crisis results in the closing down of the last two Dutch mines at Kerkrade and Heerlen. From that moment on the appearance of Limburg will change dramatically Buildings are pulled down, mountains are leveled, houses are build and roads are constructed.

Het Domaniale Mijnterrein

Hier ging in 1815 de toenamlige Franse mijn over in Nederlandse handen. De Domaniale Mijn werd in 1969 gesloten. In 1958 zijn er 56.000 mensen werkzaam in de Limburgse mijnindustrie. Door het goedkopere aardgas en de opkomende olie-industrie begint zich een structurele kolencrisis af te tekenen. Deze crisis eindigt in het sluiten van de laatste twee Nederlandse mijnen in 1974 in Kerkrade en Heerlen. vanaf dat moment krijgt het mijngebied in Limburg een heel ander gezicht. Gebouwen worden gesloopt, bergen worden afgegraven, huizen worden gebouwd en wegen worden aangelegd.

Itp-p14.gif
Shaft of Nulland

This former air and transport shaft has a special history: it was dug from two directions. From above grou nd downward and from the 150 meter level straig ht upward. The maximum depth was reached in 1966: 347 meters underground. At 260 meters the shaft out through a dislocation of the earth and 300 to 1300 liters of water a minute started pouring in. This was put right by installing waterpumps. After the closing down, the shaft has been filled upfrom ground level to a depth of 63 meters with concrete. Nowadays the shaft is inhabited by a sculptor.

Schacht van Nulland

Het bijzondere van deze voormalige lucht- en transportschacht is, dat bij de aanleg ervan vanuit twee richtingen werd gewerkt. Van bovengronds naar beneden en vanaf de 150 meter verdieping loodrecht naar boven. De maximale diepte werd in 1966 bereikt: 347 meter onder de grond. Op 260 meter doorsneed de schacht een storing in de aardbodem, wat tot gevolg had dat er per minuut 300 tot 1300 liter water naar binnen stroomde; middels pompen heeft men dit verholpen. Na de sluiting heeft men de schacht vanaf het maaiveld tot 63 meter diep volgestort met beton. De schacht doet nu dienst als woonhuis voor een beeldend kunstenaar.

Itp-p15.gif
Hamstraat / Miljoenenlijntje

Trains were used to transport coal from Kerkrade to Aken, Kohlscheid, Heerlen and Maastricht. A special railway was built, which passed the spot where the Hamstraat is situated now The construction of th is railway has changed the appearance of the district drastically. Hillswere leveled and valleys filled up. All in all 3.5 million cubic meters of earth were shifted. The project attracted a great many labourers from outside Limburg, many of whom settled at Kerkrade. In the vernacular the railway is called Miljoenenlijntje (multi-million-guilder-line), a reference to the high costs of the construction. In 1988 the railway was closed for transport of persons and goods.

Hamstraat / Miljoenenlijntje

Voor het vervoer van Kerkrade naar Aken, Kohlscheid, Heerlen en Maastricht werd gebruik gemaakt van het treinvervoer. Hiervoor werd een speciale spoorlijn aangelegd, o.a. over de plaats waar nu de Hamstraat ligt. Het aanleggen van die spoorlijn heeft het heuvelachtige aanzien van de streek drastich gewijzigd. Heuvels werden geslecht en dalen gevuld. In totaal werd er 3,5 miljoen kubieke meter grond verplaatst. Het project trok veel arbeiders aan van buiten Limburg, waarvan velen zich naderhand in Kerkrade vestigden. De grote kosten van de spoorlijn zijn terug te vinden in de naam die het in de volksmond heeft, het Miljoenenlijntje. In 1988 werd de spoorlijn gesloten voor personen en goederenvervoer.

Colofon:
Samenstelling en foto's Ruud Habets, 045-456643
In opdracht van ITP Amsterdam 020-381309 en Northern Telecom Canada
Tekst Ruud Habets en B.P.M. Romijn
Vertaling door ITP Amsterdam
Druk: Drukkerij Eydems-Lochtman, Eygelshoven, tel. 045-351553
Oplage: 2000 ex.

Referenties

Indien de bron van (delen van) bovenstaande informatie bekend is, is dit hier beneden vermeld.

  1. Deze tekst is geen Publiek Domein.
    Het is dan ook niet toegestaan om zonder toestemming van de rechthebbende, deze tekst te veranderen of her-uit te geven. Deze tekst mag wel worden gebruikt voor eigen gebruik en/of studiedoeleinden.