Neo Nazi betoging

Het comité Kusters-Malcoci (Arnhem, Ultra-rechts) heeft een vergunning in Kerkrade aangevraagd om op 24 maart 2001 een betoging te mogen houden.

Algemeen

Stichting Werkgroep tegen Facisme en Racisme (Heerlen, Anti-facisten) en de AntiFacistische Actie uit Utrecht plannen een tegenbetoging. Burgemeester Som, Jos besluit dat de aangekondigde betogingen niet kunnen plaatsvinden omdat hij de veiligheid niet kan garanderen van de deelnemers en bewoners. Vlak voor de betoging (op donderdag 22 maart) verklaart de rechtbank in Maastricht dit besluit nietig. De betogingen mogen doorgaan. Een groep van 130 neo-nazi's lopen hun betoging van het Museumplein via de Kapellaan, Putgang en Stationsstraat terug naar het Museumplein. Zij doen dit onder begeleiding van de Nederlandse M.E. en politie.

Vanaf het station van Herzogenrath is er om 13.00 uur een betoging van de organisatie Demokraten gegen Rechts. Deze groep houdt hun betoging voornamelijk op de Nieuwstraat, in de buurt van D'r Knub. Zij worden begeleid door voornamelijk Duise politie-eenheden. Er worden enkele arrestaties uitgevoerd.

Het optreden van Plasticiens Volants, in verband met de heropening van het Gemeentelijk Administratiekantoor wordt verplaatst naar de zondagavond in verband met de vermelde betogingen. De open dag in het administratiekantoor zelf, gaat gewoon door.

Verslag

De organisatie AFA is organisator van een van de tegendemonstraties. Onderstaand verslag is in aangepaste vorm afkomstig van haar website.

De fascistische splinterpartij Nederlandse Volks Unie (NVU) vraagt voor zaterdag 24 maart (2001) een demonstratie aan in Kerkrade en Herzogenrath, vlak over de voormalige Nederlandse grens. Door toedoen van de Kerkraadse burgemeester Jos Som krijgt de NVU via de bestuursrechter in Maastrichtn toestemming voor een demonstratie in Kerkrade. De grensblokkade van boze burgers uit Kerkrade en de rest van Nederland probeert hij te verbieden.

De Duits/Roemeense neo-nazi Christian Malcoci kondigt in 2000, op een geheime bijeenkomst van enkele tientallen Nederlandse en Duitse NVU'ers in Mook, zijn kandidatuur voor de gemeenteraadsverkiezingen in Kerkrade in 2002 aan. De NVU wil verder nog in Rotterdam en Arnhem deelnemen aan de verkiezingen. De neo-nazi's willen een 'grensoverschrijdende' demonstratie houden, van het station in Herzogenrath naar de markt in Kerkrade en weer terug. In beide plaatsen is de weerzin tegen de komst van de neo-nazi's enorm en er ontstaat dan ook een verscheidenheid aan initiatieven. Zeker wanneer het verbod van burgemeester Som op de nazi-demonstratie geen stand houdt bij bestuursrechter Sleddens uit Maastricht. In Herzogenrath verbiedt de politie-rechter de demonstratie op grond van de 'verheerlijking van het nationaal-socialisme'. De geplande route van de neo-nazi's is dezelfde als de inval van de Wehrmacht in 1940, een inspectieroute van de verdedigingswerken van Hitler en de datum 24 maart is in 1933 de dag waarop het Duitse parlement buiten werking wordt gesteld en Hitler feitelijk aan de macht komt. Malcoci gaat in beroep tegen het verbod maar de 6e kamer van het Aachenergerechtshof handhaaft het verbod; het gerechtshof in Münster ook. Het blijft vanwege alle beroepsmogelijkheden lang onduidelijk of het verbod gehandhaafd zal blijven.

In Kerkrade wordt besloten tot een grensblokkade op de route van de neo-nazi's, ondersteund door alle politieke partijen in Kerkrade, enkele partijen uit Herzogenrath en tal van organisaties uit de rest van Nederland, van het Nederlands Auschwitz Komitee tot aan de landelijke vereniging van Anti-Discriminatiebureau's. Kerkradenaren uiten hun woede ook op andere manieren; zo hangt er bij een verfwinkel het spandoek "Wij verkopen alle kleuren, behalve bruin". In Herzogenrath loopt de mobilisatie voor de stationsblokkade door en wordt er tevens een manifestatie door 'Demokraten gegen Rechts' vlakbij het station georganiseerd. In de aanloop naar zaterdag de 24e verschijnen er billboards met oproepen tot burgermoed, worden mensen opgeroepen hun foto in te sturen naar de lokale krant om zo hun gezicht te laten zien tegen de bruine pest. De Evangelische kerk zal de doodsklok gaan luiden en er zal worden gebeden voor vrede en veiligheid. Het Aachener Bündnis gegen Rechts, AFA en het Comité Waakzaamheid Euregio roepen alle grensgemeentes op om waakzaam te zijn tegen het eventuele uitwijken van neo-nazi's.

Voor zaterdag de 24e heeft de politie in Kerkrade diverse scenario's bedacht om de grootste neo-nazi-demontratie sinds 1945 in Nederland in goede banen te leiden. Burgemeester Som probeert op vrijdag nog de tegendemonstraties tegen te houden en verklaart tegenover de verzamelde pers dat "er bij de burgers en anti-fascisten geen behoefte meer bestaat om te demonstreren". Tegelijkertijd probeert hij, ongetwijfeld op aanraden van de politie, een scheiding aan te brengen tussen de anti-fascisten uit de rest van Nederland en de 'democratische burgers' uit Kerkrade en omgeving. Op de Nieuwstraat bij D'r Knub komen de deelnemers aan de tegendemonstratie samen.

De locatie van de demonstratie van de neo-nazi's is dan og altijd geheim, tot het moment dat er bij het station Kerkrade zeer snel een gebied door een dubbele ring Mobiele Eenheid wordt afgesloten en zo'n dertig auto's, onder zware politie-begeleiding, met neo-nazi's aankomen. De ongeveer 150 neo-nazi's, waaronder zo'n 20-25 Nederlanders, poseren een minuut of 10 voor de pers, die mondjesmaat door de politie in de ring is toegelaten. Het treinverkeer is stilgelegd, het gebied is verlaten. In het kwartier dat de neo-nazi's een rondje van 300 meter mogen lopen, lopen ze echter langs de Hamboskliniek, waarvan de bewoners niet zijn gewaarschuwd. In het centrum blokkeert de ME een aantal keren een demonstratie van boze burgers op weg naar het station van Kerkrade. De stoet groeit naarmate de dag vordert en steeds meer Kerkradenaren sluiten zich aan. Duitse anti-fascisten uit Herzogenrath, die zich willen aansluiten bij de NEderlandse tegen-demonstratie worden door de ME met de wapenstok bewerkt, op de grond gegooid en geslagen. Vier van hen worden gearresteerd een aantal uren vastgehouden.

Door de druk van de grote groep anti-fascistische demonstranten in het centrum van Kerkrade, heeft de politie geen andere keuze dan de neo-nazi's bij het station zo snel mogelijk weg te sturen. Hun demonstratie duurt op zijn hoogst 25 minuten, terwijl de vergunning voor 2 uur is afgegeven. Op het moment dat de anti-fascistische demonstratie op haar grootst is, Nederlanders en Duitsers samen, zo'n 3000 mensen, wordt bekend dat het Hooggerechtshof in Karlsruhe toch toestemming geeft voor de neo-nazi's om van 15.00 tot 17.00 op het station in Herzogenrath te demonstreren. De deelnemers aan de tegendemonstratie besluiten het stationsplein in Herzogenrath te bezetten. Onderweg daarnaartoe sluiten zich nog meer burgers uit Herzogenrath aan. Na een uur bezetting komt het bericht binnen dat de neo-nazi's 10 kilometer verderop, in het plaatsje Würselen 10 minuten op een pleintje voor de brandweerkazerne hadden mogen staan. Hierbij zijn nog zo'n 20 Nederlandse nazi's aanwezig, waarvan er twee worden opgepakt wegens verboden-wapenbezit.