Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming (kerk)

Object Info
Objectnaam Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming (kerk)
Adres Nassaustraat 37
Wijk Chevremont
Rijksmonumentnr. -
Rijksmonumentcode -
Kadasternr. G 1496
Ontwerp B. Salemans (Maastricht)
Jaar 1961
Verder
.

De informatie op deze pagina is voor een groot deel afkomstig van Stichting Databank Kerkgebouwen in Limburg. Website: http://www.kerkgebouwen-in-limburg.nl

-
Olv-tenhemelopnemingkerk-0000.jpg

Algemeen

Bouwpastoor van de Parochiekerk van de Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming (parochie) is Petrus M. De Groot naar wie de Pastoor de Grootstraat genoemd is. De kerk is ontworpen door architect B. Salemans uit Maastricht en gebouwd door bouwbedrijf Melchior. De eerste steenlegging vindt plaats in eind Juni 1961. De kerk wordt voor de eerste keer ingebruik genomen en ingezegend in de Kerstnacht van 1961 om 23.00 uur. Pastoor de Groot is daarbij wegens ziekte afwezig. De kerk wordt ingezegend door Deken Theo Ramaeckers. De inwijding gebeurt op een latere datum. Even voor middernacht wordt het Allerheiligste van de noodkerk naar de huidige parochiekerk gebracht onder begeleiding van bruidjes, misdienaars, Harmonie St. Philomena, de geestelijkheid en parochianen. De eerste mis wordt opgedragen door kapelaan H.E. Hartman die kapelaan F. Konings opvolgt[1].

In october 2007 komt de kerk in het nieuws wanneer door vandalisme het christusbeeld aan de westkant buiten de kerk beklad en beschadigd wordt. Het beeld wordt door vrijwilligers op eigen initiatief gereinigd[2].

De kerk vormt een carré van 52 bij 26 meter en loopt taps toe richting priesterkoor. De ommanteling is van Kunradersteen met 2 horizontale lijsten van mangaansteen. Dit contrasteert met de verticaal gerichte bovenbouw waar aan weerszijden raampartijen zijn aangebracht. Het zogenoemde zadeldak wordt omlijst door houtwerk. Rondom het hoofdschip liggen een credozaaltje, een sacristie, een doopkapel en een devotiekapel.

Ruimtelijke context

De Maria Tenhemelopnemingkerk ligt aan een kruising van straten. Voor de kerk ligt een ruim plein met grasveld. De kerk vormt een ensemble met het parochiehuis en de pastorie en beheerst door haar omvang de omgeving die uit woonhuizen bestaat. De sierlijke campanile is een landmark.

Type

Niet-georiënteerde zaalkerk op rechthoekig grondplan. Het kerkschip rijst als ongelijkzijdige zeshoek met naar binnen geknikt dak uit boven de omgang. De kerk is uitgevoerd als betonskeletbouw met baksteen en natuursteen invulling. Bij de kerk staat een opengewerkte betonnen campanile. De banken zijn axiaal opgesteld.

Bouwgeschiedenis

Noodkerk

De parochie Maria Tenhemelopneming wordt in 1952 gesticht. Tot bouwpastoor werd kapelaan B. de Groot benoemd. Op 7 december 1953 wordt de noodkerk annex verenigingslokaal, die gebouwd wordt aan de Zonstraat, aanbesteed. Architect G. Steinfeld maakt het ontwerp. De laagste inschrijver is firma Scheeren CV met 144.006 gulden. De eerste steenlegging vindt plaats op 16 mei 1954. De gedenksteen draagt het opschrift: GEBOUWD MARIAJAAR 1954. De noodkerk wordt in november van dat jaar in gebruik genomen.

Huidige kerk

De plannen van bureau Swinkels en Salemans worden vrijwel direct door de WGA en BBC positief ontvangen. In eerste instantie is een crypte gepland, maar die wordt om financiële redenen wegbezuinigd. In april 1961 begint aannemersmaatschappij Melchior uit Maastricht met de bouwwerkzaamheden. De eerste steen wordt gelegd op 25 juni 1961. Zes maanden later, op 24 december, wordt de kerk ingezegend. In september 1962 wordt de klokkentoren, die uit geprefabriceerde elementen bestaat, opgericht. Een soortgelijke toren zou aanvankelijk ook bij de Christus Koningkerk te Hoensbroek worden opgericht, maar wordt daar door een eenvoudiger exemplaar vervangen. De consecratie van de Maria Tenhemelopnemingkerk vindt plaats op 22 september 1962.

Veranderingen

In de jaren zeventig worden diverse interieurstukken (gebrandschilderde ramen, doopvont, tabernakel) uit de buitengebruik gestelde neo-romaanse St. Petruskerk van Chevremont (St. Pietersrade afgebroken in 1980) herplaatst in de Maria Tenhemelopnemingkerk. Tot grote bouwkundige veranderingen leidt dit niet. Wel is de ingangspartij veranderd. Er wordt een zangtribune gebouwd en een glazen wand geplaatst, zodat een hal ontstaat gelegen tussen kerkzaal en ingangspartijen.

Exterieur

De hoofdingang ligt in de voorgevel van de ombouw aan het kerkplein. De ombouw is opgetrokken in breuksteenverband met daartussen op regelmatige afstand stroken mangaansteen. Het hoofdportaal en de drie zijportalen zijn daarentegen in beton uitgevoerd. Zij springen ten opzichte van de gevels iets uit. Het hoofdportaal is toegankelijk via een dubbele houten deur en twee dubbele glazen deuren. De zijdeuren zijn allemaal van hout. De omgang is nagenoeg blind en heeft een plat dak. Alleen de sacristie, de bijsacristie en de dagkerk hebben ramen. De achterzijde van de kerk heeft eveneens een dubbele van glas voorzien houten deur. Boven deze deur is een luifel aangebracht. De kerkzaal is in oranje-rode baksteen opgetrokken die sterk constrasteert met de ombouw. Het naar binnen geknikte dak in combinatie met de uitgerekte zeshoekige plattegrond vormen eveneens een constrast met de sobere ombouw. In de voorgevel doorbreekt een rechthoekig uit betonnen kolommen bestaand raam het muurvlak. Tussen de kolommen zijn glas-in-loodramen aangebracht. De zijgevels worden geleed door zware rechthoekige pijlers die de dakconstructie dragen. Tussen deze pijlers zijn aan iedere zijde zes grote glasramen geplaatst, die schuin naar buiten wijken en dwars staan op de schuine lijn die de zijgevels van het schip maken. De gevels van het koor zijn blind. De daklijst, die naar beneden toe steeds breder wordt, is bekleed met plaatwerk.

De sierlijke betonnen campanile bestaat uit drie zich naar beneden toe verjongende benen die in de top met elkaar verbonden zijn. Onder de klokken is een driehoekig plateau gemaakt, dat de drie benen eveneens met elkaar verbindt. De toren wordt bekroond met een ijzeren bol en een kruis. Tegen de benen van het koor zijn beelden geplaatst van Sint-Michaël (patroon van de schutterij van Chèvremont) en Sint-Barbara (patrones van de mijnwerkersbond van Chèvremont). In 2005 is de toren, carillon en uurwerk aan onderhoud toe. Herstel is echter gezien de hoge kosten à € 9.000,- dan niet mogelijk. Een deel van dat herstelplan wordt weer opgepakt in 2018 met een financiële injectie van het Sjevemeter Kirchefèskommietee[3]. In dat plan wordt het uurwerk hersteld en het 18-delige carillon. In november 2018 worden luidklok, cariillon, de kroon en het verlichte kruis weer in gebruik genomen[4]. Het verlichte kruis is tot in de verre omtrek 's avaonds zichtbaar.

Interieur

Via de hoofdingang, waarachter een tochtkast ligt met drie dubbele deuren, betreedt men een grote rechthoekige hall. De hal heeft vensters nog lichtkoepels en is daarom tamelijk donker. Er ligt een tegelvloer en de vlakke plafonds zijn deels uit hout en deels uit beton. Tegen de buitenmuur van de hal zijn aan weerszijden van de twee biechtstoelen een reeks devotiekapellen gerealiseerd. Twee kapellen zijn vanaf het begin daar voorzien, twee andere zijn erbij gekomen doordat de bergingen zijn gewijzigd. Tegenover de biechtstoelen en kapellen zijn onder het oxaal twee nieuwe bergingen gerealiseerd. Glaswanden met deuren sluiten de hal af van het kerkschip en de omloop. De hoofdingang naar de kerk ligt onder de zangtribune. De betonnen zangtribune neemt vrijwel de hele breedte van het schip in beslag en rust op twee ronde kolommen. Boven de tribune loopt het dak omhoog. Vanuit de hal loopt een middenpad tussen vier axiaal opgestelde bankenblokken naar het priesterkoor. De met kwartsiettegels belegde vloer van het schip is aflopend. Het zeshoekige schip loopt richting het koor taps toe, terwijl het dak in die richting omhoog loopt. De aandacht wordt aldus naar het litugische centrum getrokken. De kerkzaal wordt ritimische geleed door de rechthoekige betonnen pijlers, die ten opzichte van elkaar inspringen. De pijlers zijn niet afgewerkt; de bekistingsnaden zijn nog zichtbaar. Tussen de pijlers, die de dakconstructie dragen, staan de grote vensters. Het vlakke houten plafond volgt de dakconstructie en bereikt achter in het schip zijn laagste punt om vandaar uit, richting het koor en de zangtribune, weer omhoog te lopen. Het priesterkoor verheft zich vijf treden boven het vloerniveau van de kerkzaal. Het koor is belegd met geaderd marmer. Het sacramentsaltaar staat wederom een trede hoger. De zich naar het priesterkoor toe verbredende omgang, voor zover die aan de kerkzaal grenst, herbergt de doopvont (rechts) en het oorspronkelijk tabernakel (links). Voor het overige is de omgang vrij. Rondom het priesterkoor liggen de sacristie, de bijsacristie, de dagkerk en de parochiedrukkerij. De omgang heeft houten plafonds en betonnen wanden. De dagkerk is een lang rechthoekige ruimte met vlak plafond. De binnenwanden zijn opgetrokken uit betonblokken. Het altaar staat op een supedaneum dat een trede hoger is dan de vloer van de dagkerk. De dagkapel ontvangt daglicht via vijf lichtkoepels en een raampartij ter hoogte van het altaar. Een deur biedt toegang tot de sacristie.

Orgel

Voor de St. Petruskerk bouwen de Gebroeders Vermeulen (Weert) in 1932 een tweemanuaals orgel. Dit verhuist in 1961 naar deze nieuwe kerk en wordt bij die gelegenheid door Groenewegen gewijzigd.

Hoofdwerk Zwelwerk Pedaal
Prestant 8' Fluitprestant 8' Subbas 16'
Fluit harm. 8' Gamba 8' Fluit 8'
Salicionaal 8' Voix celeste D 8' Openfluit 4'
Bourdon 8' Quintadeen 8' Bazuin 16'
Prestant/Octaaf 4' Holpijp 8'
Fluit 4' Fluit travers 4'
Mixtuur III-V Viool 4'
Cornet D V Nasard 2 2/3'
Trompet 8' Piccolo 2'
Sesquialter II
Echotrompet 8'

Het in 1962 in deze kerk geplaatste tweemanuaals orgel doet sedert 1972 dienst als koororgel.

Altaren
  • Vieringaltaar, natuursteen, XXc. Tombe-altaar in groene natuursteen.
  • Vieringaltaar, natuursteen, XXa. Neoromaans tombealtaar met op de voorzijde een voorstelling van het offer van Melchisedek en op de zijkanten voorstellingen van Jesaias en Jeremias. In de dagkapel. Afkomstig van de St. Petruskerk van Pietersrade.
Doopvont

Hardsteen en eikenhout, 1915. Neoromaans doopvont. Trommel met vier romaanse zuiltjes ertegen op een plint met ronde hoeken op de bovenrand van de vierlobbige kuip een band met inscriptie, die de schenkers vermeldt. Op het deksel een beeldengroep in eikenhout voorstellende de doop van Christus in de Jordaan. Tekst: HOC FONTE BAPTISMALI ECCLESIAM DE ST. PIETERSRADE DONAVERUNT FRANCISCUS HERPERS, SERVATIUS BUIJSEN EJUSQUE UXOR AGNES HERPERS EX CHEVREMONT AD MCMXV

Eerste steen

Hardsteen, 1961. Tekst: ONDER MARIA'S BESCHERMING GEBOUWD A.D. 1961

Exterieur
  • Glas-in-lood, XXa. Voorstellingen van Notre Dame de Chèvremont en de H. Quirinus en kleinere voorstelling van de zegenende Logos, kerkje met chiro-teken, schip, zwaard tussen palmtakken en een kruis. In het schip. Afkomstig uit de H. Petruskerk van Pietersrade.
  • Glas-in-lood, XXB. Vier engelen. In de dagkapel. Afkomstig uit de H. Petruskerk van Pietersrade.
Kruisweg

Staties, keramiek, E. Wesseling, Terwinselen, St. Joris Beesel, 1987. Veertien staties in hoogreliëf. In de omgang.

Tabernakels
  • Tabernakelaltaar, natuursteen, 1962. Stipes met kleine mensa. In de omgang.
  • Tabernakelaltaar, groen natuursteen, XXc. Kolom met daarop het tabernakel. Op het priesterkoor.
  • Tabernakel, gegoten messing XXa. Op de deurtjes gegraveerd (met zwartgemaakte contouren) de annunciatie. Op de randen sterren van glas. Het tabernakel staat op een groene, natuurstenen sokkel. Op het priesterkoor. Afkomstig van de St. Petruskerk van Pietersrade.
  • Tabernakel, gegoten messing, 1962. Op de deuren vier gestileerde eucharistische symbolen: brood, vissen, levensboom, wijnkruik. Op de achterzijde de tekst: DONUM DEDIT ME WED. MB SCHEEREN-OTTEN KERSTMIS 1962. In de omgang.
  • Tabernakel, geelkoper, XXa. Voorstellingen van kruisen met druiventros en korenaar. Teksten: HIC EST CALIX SANGUINIS MEI en HOC EST ENIM CORPUS MEUM. In de dagkapel. Afkomstig van de St. Petruskerk van Pietersrade.

Referenties

Indien de bron van (delen van) bovenstaande informatie bekend is, is dit hier beneden vermeld.

  1. Startinfo: Stichting Databank Kerkgebouwen in Limburg. Website: http://www.kerkgebouwen-in-limburg.nl dd 20160214
  2. Limburgs Dagblad dd. 20 december 1961
  3. Limburger dd 20180516
  4. Via Limburg editie Kerkrade dd 20181121 pg 3