Religie en Bijgeloof

Bokkerijders

Zie: Bokkerijders.

Heksen

Het fenomeen heks is een overblijfsel van een voor-christelijke religie, ook wel Paganisme genoemd. In de lokale samenleving zijn dit oude, wijze vrouwen, veelal de leidsters van de gemeenschap, die op de hoogte zijn van de geneeskracht van kruiden. Met name tijdens epidemieën als cholera, pest en tubercolose, wordt dit op een andere manier uitgelegd en worden zij ervan beschuldigd de zieke te genezen door hem, haar wil op te leggen. Ook worden zij dan ervan beschuldigd de veroorzaker van de ziekte te zijn. Met de opkomst van het christendom worden er Heksenvervolgingen ingesteld. Dit gebeurt met name door de inquisitie en bepaalde protestantse groeperingen. Het betreft hier de tijdspanne tussen 1400 en 1800. Ook in deze contreien worden velen als heks betiteld en als zodanig gestraft. De heks komt regelmatig voor in anecdotes en Legendes.

Inquisitie

Latijn: inquisitio haereticae pravitatis (onderzoek naar ketterse afwijkingen). Dit is een instelling van paus Gregorius IX in 1231, die teruggaat op de agenten die Innocentius III in 1199 en 1206 inzet ter bestrijding van ketters en op de nog oudere inquisitor, die voor de romeinse keizer het geloof bewaakt. In 1478 richt Ferdinand II de spaanse inquisitie op. Ferdinand is alleen aan de spaanse koning verantwoording verschuldigd. Deze inquisitie wordt in 1834 definitief opgeheven. In Italie fungeert sinds 1542 de Congregatie van het Heilig Officie. Tot de werkwijze van de inquisitie behoort: geheime aanklachten, lange verhoren, marteling. Wie zich uiteindelijk bekeert krijgt een levenslange gevangenisstraf, anderen de doodstraf, die overigens door de wereldlijke macht wordt uitgevoerd.

Kerstboom

Het opzetten van de kerstboom op 24 december is een gebruik dat pas sinds enkele decennia in Kerkrade toegepast wordt. De eerste kerstboom is op 24 december 1850 in Aken te zien. De laatste jaren wordt het opzetten van de boom steeds naar een vroeger tijdstip verschoven, tot zelfs voor het St. Nikolaasfeest.

Paasvuur

Het ontsteken van de zogenaamde Paasvuren is van oorsprong een oud-heidens vruchtbaarheidsgebruik. Rond 1610 worden met Pasen deze vreugde- en zuiveringsvuren ontstoken bij de komst van de lente om het verbranden van de doornenkroon van Christus te visualiseren.

Verder