Verhaal:Een wandeling over de markt


Een markt die 200 jaar lang niet of nauwelijks veranderde maar in de afgelopen 20 jaar al vijf keer een nieuw gezicht kreeg. Tijden veranderen en de markt verandert mee.

Inleiding

Maar hoe zag de markt er uit, voordat hij door dat fatale bombardement in 1944 voor bijna de helft in vlammen op ging en werd weggevaagd? En we willen het niet alleen hebben over dàt deel van de markt maar ook over de andere kant, richting "Bergsjtee" en "d'r Zeverens". Hoe zag het centrum er uit toen de oudsten onder ons nog naar de "verwaarsjoël" gingen? Hier en daar kijken we zelfs over de schouders van hun ouders naar de markt en de panden die er toen stonden want het is interessant om dit beeld vast te leggen voor degenen die Kerkrade de moeite waard vinden. In onderstaand verhaal zullen ongetwijfeld onvolkomenheden voorkomen, misschien zelfs fouten. Wellicht is hier of daar de volgorde niet goed, misschien een naam verkeerd geschreven. Let wel, wij hebben het voor meer dan 99% moeten doen met interviews met Kerkradenaren die òf de oude situatie zelf nog gekend hebben òf daarvan zelf al notities hebben gemaakt. Maar ook zij kunnen zich vergissen en we willen u, als geïnteresseerde lezer nadrukkelijk vragen om in de pen te klimmen als er volgens u ergens iets niet goed of onvolledig wordt weergegeven. Stuur uw reactie aan de Historische Kring dan kunnen we dat zo nodig herstellen want we hebben er baat bij dat we een goed en zo volledig mogelijk beeld van de markt bewaren.

De wandeling begint

Je maakt zo'n wandeling natuurlijk niet alleen. Ik heb op mijn tocht door het verleden een aantal mensen meegevraagd: 't Henriette en 't Martha, daarachter liepen d'r Jo, d'r Hans en d'r Karel. Toen we een uurtje op weg waren voegden zich daar nog bij: 't Maria, d'r Hub en 't Enny, d'r Artuur en nog een Jo. Zij hebben verteld, en verteld en verteld...en ik maar schrijven.

Waar begin je zo'n wandeling? Ik heb gekozen voor het Heilig Hartbeeld, "'t Herts-Jezoe" dat in September 1918 geplaatst werd en vervaardigd was door een kunstenaar genaamd Lücker uit Roermond. Het kwam in de plaats van een gietijzeren kruisbeeld uit 1890 dat bij die gelegenheid verplaatst werd naar de voet van de toren van de St. Lambertuskerk, waar het nu nog steeds staat.

In 1938 moest het Heilig Hartbeeld vervangen worden omdat het, volgens de parochie kroniek, "begint af te brokkelen". Op 12 mei 1938 vond de onthulling plaats van het nieuwe beeld dat vervaardigd was in de vermaarde "Cuypers Kunstwerkplaatsen" eveneens in Roermond. Het kostte toen € 353 (FL 780) terwijl het (nieuwe) voetstuk waar het op stond € 349 (FL 770) gekost heeft. Hoewel het bij de laatste herinrichting van de markt 180 graden gedraaid en enkele tientallen meters verplaatst werd, siert het nog steeds met waardigheid het centrum van onze stad.

Hotel Restaurant Koningin Wilhelmina

Het eerste pand, en een van de grotere, dat we verder lopend, tegenkomen is "Hotel Restaurant Koningin Wilhelmina" (1). Bij de Kerkradenaar beter bekend als "d'r Smeets".

Verder ...