Wormdal

In het wormdal vindt reeds in de Romeinse Tijd dagbouw plaats in de steenkoolwinning. De steenkool die hier gedolven is, wordt ver buiten de streek terug gevonden. Het wormdal van Kerkrade begint bij de grensovergang aan de Merksteinstraat en eindigt bij de grens met Rimburg.

In het najaar van 2001 vervangt Waterschap Roer en Overmaas de Konipaarden door Gallowayrunderen. In het landschap tussen de spoorbrug bij de Baalsbruggermolen en de Wolfsweg, kunnen zij vrijuit grazen. Vanaf 2 november 2001 wordt dit gedeelte opengesteld voor het publiek, waar dit eerder gesloten voor was.

Steenkool

In het dal van het riviertje de Worm, zijn de bodemlagen zeer rijk aan steenkool. Omdat de kolen zich dicht onder de oppervlakte bevinden, beperkt men zich tot het graven van kuilen, van waaruit de kool met schoppen en houwelen afgegraven wordt en met behulp van manden naar boven gebracht wordt (dagbouw). Het gevolg is een waar maanlandschap van lukraak over de omgeving verspreide, onveilige groeven.

Na 1320 raken de bovenste steenkoollagen uitgeput en worden de kuilen dieper, met als gevolg dat deze vaak met grondwater vollopen. Vanaf dat moment graaft men vrijwel horizontaal in de kolenrijke berg (hieraan dankt het Duitse woord 'Bergarbeiter' zijn benaming). Gangen (stollen) worden aangelegd om nieuwe kolenlagen te kunnen bereiken en, wat belangrijker is, het grondwater af te voeren. Vanuit het dal van de Worm, dat plaatselijk tot zestig meter is ingesneden, worden deze enigszins hellende gangen naar de kolenrijke lagen gegraven. De eerste melding van de aanleg van zo'n gang is terug te vinden in de 'Aachener Stadtrechnungen' van 1353, waarin een betaling van vier goudguldens aan de Grubenmeisteren voor de aanleg van een galerij vanaf de Worm wordt genoemd. Deze methode heet stollenbouw. Op deze manier zijn in het Wormdal ongeveer zeventig mijntjes, met een bezetting van slechts enkele personen (meestal de eigenaar en familieleden), in produktie geweest.

Flora en Fauna

Van de 12 plaatsen in Nederland waar de ijsvogel voorkomt is het Wormdal het meest zuidelijke. De andere plek in Limburg is Sint-Jansberg in Noord-Limburg. De Ijsvogel wordt ook wel 'Blauwe schicht' genoemd.

Afbeeldingen

De afbeeldingen dateren van februari 2003.

Grensbeek de Worm Grensbeek de Worm Grensbeek de Worm Grensbeek de Worm