Famielje Dingenskirche

Versie door Kgv (overleg | bijdragen) op 22 jul 2018 om 06:44 (De Familie)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Richard Schwartzenberg op 10 april 2005 op een expositie van zijn eigen werk in Urmond

Boekwerk,

uitgegeven op 25 juni 1974. Het boek, in het Kerkraads dialect, is geschreven door Hans Keulen. De tekeningen op de omslag zijn van Richard Schwartzenberg, Richard (Heerlen, 1935) en de andere zijn van de hand van A. Ronda. De volgende tekst is overgenomen uit het voorwoord van het boek.

Keulen leidt ons in zijn verhalen binnen in het alledaagse leven in de oude mijnstreek en iedereen, die de bewoners van deze regio kent, zal hun leefwijze en volksaard herkennen in de lotgevallen van de familie Dingenskirche.

Het boek bezit geen I.S.B.N. nummer. De proza verhaalt van de dagelijkse beslommeringen van de (fictieve) familie Dingeskirche. Een deel van dit boek (De Zietsoeng) is heruitgegeven in het boek Mosalect.

De Familie

Onderstaande tekst is rechtstreeks overgenomen uit het boek, pagina 5 - 8[1].


De famielje Dingenskirche is ing famielje, die alling in de fantasie van der sjriever besjteet. De name zunt jefingeert. 't Is ee hoes- houwe woa, jraat wie uvveral, allerhand dinger passeere. Losse vuur evve de famielje an Uuch vuursjtelle.

der pap Joep Dingenskirche

46 Joar òd, hujjer op de koel. Inne flinke keal. Mieëtstens jow zin en erg jemuutliech. Went 'm evvel de kwint sjpringt, da maach diech oes der sjtup. Hea hat tswai liebhabereije: de doeve en de sjutzerei. Vuur ee hof joar jelije hant ze ing nuj woeënong krieje t leësjte wat der Joep dong woar ee nuj doeffes bouwe. Vuurher hant ze in ing flet jewont. Doa woar 't evvel tse kling vuur hön. Wat woare ze vroeë wie ze doa voet woare. Die moere woare esoeë dun. Ze houwe ins inne nonk op bezuk, op eemoal zeat dea: ,, Wat huur iech doch mar, hat uur muus?" Doa op zeat der Joep: ,,Dat zunt de luu heineaver, die èsze besjuutte". En die kuche woar esoeë kling, doa koeet me inne aafrieskalender pas in der September ophaange. Went de zon erinner sjienget, moët inne va hön eroes joa. Noe hant ze ee jants huusje met oongenear ee jroeës tsimmer, ing kuche, ing kling weaskuche en inne sjtal. Oavenop drei sjloftsimmer, inne zulder mit tswai sjpaichertsimmersjer. Och hat der Joep inne jaat hinger 't hoes. Mit de doeve hat der Joep nogal ins jeluk jehat. Hea hat ing bloa zij, die hem al mennieje tstents hat op braat. Der vurrieje Zondieg koam ze werm als iesite aa van inne toer oes Daks in Frankriech. Honged jölle woar der ieesjte pries. Zienge jruutste wonsj is nog ins sjutsekunning tse weade. 't Vurrieg joar woar 't 'm bauw jefloept. Bis drei mol tsouw houw hea der voeëjel jetroffe. De letste kieër waggelet hea wie inne hujerkieës oave op de sjtang. Der Pitter Teukbulles houw evve drop der voeëjel eraaf jesjösze en woar kunning woeëde. Inne richtieje heilspitter. Evvel dit joar zal der Joep hön ins jet losse kiekke.

de mam: Trieng Dingenskirche, jeborene Boamzulder

44 Joar òd, hoesvrouw, 't Trieng is ing jow vrouw. Me zouw heur jing 44 joar jeave. 't Hat och ing liebhaberei en dat is tejaatersjpille Vanaf tsing joar is het al mietjelied van der tejaaterverain .Soeffleur woa bis doe". Wie 't mit der Joep bejon tse vreije hat 't jezaat lech blief diech trui evvel der verain och". 't Hat al sicher in vieětsieg sjtukker mitjesjpilt. De bekindste zunt wal: .Liebe, True und Johannesbiere", ,Der wilde Oscar", ,,Blutrache", ..Ritter Streichholz im Kühlschrank". .Der Engel aus Guttecoven (Holland) en t romantiesj sjtuk ..Wenn die Radiesjer blühen". Wie me ziet allemoal Duutsje sjtukker. Noa der krig hant ze och Hollendsje sjtukker jesjpilt, o.a. ..Laat de klok maar luiden". ..Aalte Kluitemeyer en de A-griep". Drie vrouwen om Rooie Nelis", ,Ik heb geen man (tel)" en ,, De twaalf belastingsambtenaren" (in 't Duutsj mieë bekank als ,,die tswölf Räuber). 't Vurrieg joar houwe ze 't sjtuk , Richard de achtste" op 't projram sjtoa. Umdat de buun vuur situk evvel tse kling woar, hant ze mer tswai kieër ,,Richard de vierde" jesjpilt. Dis joar mit der konzertoavend zalle ze ee nuij sjtuk sjpille neamliech. ,, De wraak van Dorus Hopsakee". Der angere mond zalle ze doa wal aa bejinne tse proove. Veer kinger hant der Joep en 't Trieng

Ruuësje Dingenskirche.

t Is 20 joar òd en nog jet. 't Wirkt in ee jroeës jesjef, woa het ing jow verkeuferin is. 't Kan wirkliech jot mit de klante umjoa. En dat wilt jet zaare. Doa is döks ee tsoat luu onger, die inne knatsjrammenassejek maache. Wie de miëtste vrouwluu is 't nit op 't munke jevalle. De vurrieje wèch how 't nog soeng lestieje madam in 't jesjef. Soeë lestieg moester houw het nog nie mitjemaat. Op eemoal houw ze jevroagt: ,Is dit wel een eerste klas zaak?" Doa op houw 't Ruuësje jezaat: ,,Sicher mevrouw, evvel dat is ejaal vuur helpe uuch doch". 't Vreit nog nit. 't Hat waal al ins jesjarrelt mit inne jong van inne boere-hof. Dat woar inne opsjupper. 't Jong ins mit 'm sjpatzzeere en langs jidder wei woa ze langs koame zaat dea knul: ,,Die wei is van miech en die kuj zunt och van miech". In ing wei zooge ze wie ing kouw en ee kof mit de naase langsee an 't wrieve woare. Doe houw dea jong jezaat: Dat weul iech och ins jeer doeë". ,,lech hot diech nit teaje", zaat 't Ruuësje ..jank rujjieg bis in de wei, 't zunt joa dieng kuj". Tseerdum houw 't 'm nit mieë jesieë. Liebhaberei van 't Ruuësje is zinge. 't Is dan och mietjelied van inne jemiesjte koer, woa het sopraan zingt. Waiter is het jek op moeziek. Jetz, sjlaajer evvel och klassieke moeziek kan het sjtonde lank beloestere.

Der uidste jong is der Albeat Dingenskirche

Dea is 19 joar òd. Op 't ogeblik is hea onger deens. Hea wirkt als bankwerker overeadiesj. Inne patente keal dea Albeat, dea inne massa vrung hat. Nog een paar mond en de deensttsiet zitst al werem drop. Hea is jeer doa evvel och vroeë went hea dervanaa is. 't Jantse hoes vruit siech went hea des Zamstiegs mit verlof kunt. Vuural der Joep is sjtolz dat sienne jong tsoldaat is. An zieng vrung op 'n koel zeat hea: ,,Der Albeat is korporaal of jeneraal, ee van die tswai". Der Albeat is inne dea tsemliech sjlaagveadieg is. Wie hea pas doa woar, houw hea inne korporaal deea tsemliech injebild woar. Dat hat me dökser, soe jouw wie inne inne rang in het leejer hat. Doabei woar dea knul soeë dom wie boeënesjtruue. Ins houw der Albeat an 'm jevroagt: Korporaal derf iech an uuch eazel zaare?" ,Om de dooie dood niet, dat is een belediging", ,Derf iech dan an inne eazel Korporaal zaare?". Netjes is 't niet, maar dat kan niemand je verbieden". ..Noa da, adieë korporaal", zaat der Albeat. Hea hat tswai liebhabereije, hea sipilt op der monneka en in der voesbalkloeb. Der voesbalkloeb heesjt N.E.S.D. (Nog ee sjupje drop). An der Albeat kan me sieë wat trène deed. 't Vurrieg joar sjtong hea nog an der entree de keatjere aaf tse riesze en noe siteet hea al op 't ieësjte elftal. Hea hat ee jonger sjwestersje en dat is t

Niečsje Dingenskirche

t Is 15 joar ôd en 't jeet op de M.M.S. 't Is ee monter kink, dat nit jauw op 't munke is jevalle. Vuural went inne ,,klingt" an 'm zeat, da is 't vuur tse biesse. Lets roffet der Albeat: ,,klingt, krieg miech ins evve ee ring hemme". ,,lech bin jee klingt, papsoldaat" roffet 't Nieësje tseruk. Mit de krismes hat 't ing lang boks krieje en ing windjek. Doa mot Uur hem mit sieë sjtatse. Der pap, der Joep,, zeat ummer: ...Os Nieesje waed al inne richtieje bakfiets". De vurrieje wèch moeët 't noa ee fesje. Ing van zieng vrundinne houw jeboertsdaag. Um noe jet jroeëszer tse sjienge als wie het in wirkliechheet is, houw 't ziech sjtiekum ee paar sjong van 't Ruuesje aajedoa. Ee paar mit hoeëg hakke. Och houw 't ziech de lippe kna maat en 't jezich jepoedert. Wie zienne pap dat zoog, vong hea aa tse laache en roffet: ,Kinger komt ins kiekke, os Niees hat inne haan der kop aafgebèsze. Zoeë zunt noe de vrouwluu, went ze jonk zunt, wille ze ouwer oeszieë wie ze zunt, sjpieëder is 't jraat umje drieënt". De mam loos inne keak en roffet: .Mie leef kink, vings doe och al aa mit diech tse kamoefleere. Vuur huu is 't miech ejaal, evvel maach doa jing jewende van". 't Nieësje deed och an sjport en waal aa korfbal. Op de sjoeël sjpilt 't mit in 't klas-twaalftal. 't Is esoeë nietsj wie ing vlei en 't hat al mennieje jool jemaat. Ins woare ze an 't sjpille en doe is 'm der poal, woa-aa der körf hingt op de kop jevalle. Onjelukkiecherwies houw 't jraat de tsong tussje de tseng, zoedat t ziech örntiech op de tsong beesz. Of die noe zoe vies sjmaachet, wees iech nit, evvel 't sjniejet ee jezich of vieëtsing daag rean koam. 't Sjenke, sie breurche, jong doe uvveral vertselle Os Nieesje hat hersens-schutting. Soee erg woar 't noe doch niet den 't hat ee hel köpje. Noa 't Nieësje kunt der jungste van de famielje en waal 't


Sjenke Dingenskirche

7 Joar òd, pas op de sjoeël in de ieëstje klas. Hea is ummer drop bedaat um onduugd oes tse hoale, evvel hea is doch ee jot jungsje, alling, hea is inne moelejaan. Me mos oppaase wat me zeat, hea hat ummer zieng oere waagewiet op. Ing kier zunt ze al vies opjevalle mit 'm. Vuur ee paar wèche jelije woar de tant Zeef erin koame. Dat is ing kuumsjottel. Die hat krankheete, die nog jaar nit zunt oesvoonge. Ze is knauzetieg, onjeleuflieg. Wie ze erin koam bejon ze: Kinger nee wat han iech ing tsankpieng". ,,Wie tant", mintt Sjenke, ,,iech daat dats doe soe sjterk jebis has. Der pap zeat um- mer die tant biest jidder tsents uvver". Der Joep versjlikket siech in inne leffel eatsetsoep, kroog ing kluur en loofet noa 't doeffes op. Wie de tant voet woar, houw der Joep van 't Trieng der wink va vuure krieje. Went ze noen an der dusj zitse weat opjepaast wat ze vertselle. Vuur hant noe de familieje Dingeskirche an Uuch vuurjesjtelt. Ing niechtste kieër zalle vuur ins kiekke wie 't wieër mit hön jejaange is.

Referenties

Indien de bron van (delen van) bovenstaande informatie bekend is, is dit hier beneden vermeld.

  1. Het boek, pagina 5 tot en met 8